इन्कमटॅक्सचे टॉप टेन थकबाकीदार

आपल्या देश केवळ अडीच-तीन टक्के लोकं आयकर भरतात, असं उद्वेगाने सांगणारे लोकं आपल्याला नक्की भेटले असतील. त्यामुळे या बिचाऱ्यांना बाकी ९७% लोकांचा भार उचलावा लागतो, असा सोपा निष्कर्षही आपण अनेक जण काढत असू.

पण माहिती अधिकाराचा वापर करून दिल्लीच्या सुभाषचंद्र अग्रवाल यांनी मिळवलेली ही थकबाकीदार लोकांची यादी बघा- यात प्रत्येक श्रेणीतले (व्यक्ती, भागीदारी, कंपनी, ट्रस्ट,……..) फक्त टॉप टेन थकबाकीदार आहेत. पण यांची नावं, आणि विशेषत: थकलेल्या कराची रक्कम वाचून मन गुंग होवून जाते. आणि हे आकडे ३-४ वर्षापूर्वी जो कर वसूल व्हायला पाहिजे होता त्यांचे आहेत.

या यादीची काही ठळक वैशिष्ठ्ये:

  • २०१० आणि २०११ ची एकूण थकबाकी – फक्त टॉप टेन लोकांची – ३2,३५२ करोडच्या वर.
  • एकूण गोळा झालेल्या कराच्या साधारण ९% कर या लोकांकडे थकलेला आहे.
  • सरकारी/ निमसरकारी संस्था आणि महामंडळांचीही मोठी थकबाकी.
  • कृषी उत्पन्न बाजार समित्या आणि जिल्हा सहकारी बँका यांचे लक्षणीय प्रमाण.
  • सर्वात मोठी थकबाकी – जीवन बिमा निगम (Life Insurance Corporation) ७,०२७ कोटी!

आता प्रश्न असा, की हे सर्व मोठे मासे कर बुडवत असताना सरकार काय करतंय? यात राजकारणी नाव एकच दिसतंय – झारखंड खाण घोटाळ्यातले मधू कोडा. पण मग या सगळ्यांमागे  अशी कोणती शक्ती आहे, की ज्यामुळे आयकर अधिकारी यांच्याकडून वसुली करु शकत नाहीत?

ही यादी मिळवायला सुद्धा अग्रवालांना बरीच धावपळ करावी लागली आहे. पण कर प्रणाली/ कर व्यवस्थापन/ एकूण राज्य कारभार सुधारावा असं वाटत असेल, तर आपल्यालाही प्रश्न विचारात राहावे लागणार. लोकशाही म्हणजे लोकप्रतिनिधी किंवा सरकारी यंत्रणेबाबत अंध विश्वास नव्हे. ‘सजग’ नागरिकांचा दबावच नागरिकांच्या नावाने कारभार चालवणाऱ्या सगळ्यांना योग्य रस्त्याने जायला भाग पडू शकतो.

Top ten income tax demands outstanding in each category